Dün sabah Zincirlikuyu’dan metrobüse binerken herkesin elinde aynı şey vardı, telefon. Kimi borsa ekranına bakıyordu, kimi randevularının saatini ayarlıyordu. Otobüste yanımda oturan genç, iş görüşmesi için hazırladığı sunumu son kez kontrol ediyordu. Bir noktada durdu, ekrana tekrar eğildi. Şaşkınlığı yüzünden okunuyordu. Sunumun tasarımı, metni, hatta sorulabilecek zor sorulara verilecek cevaplar, kullandığı GenAI ile birkaç dakika içinde hazır oluvermişti.
Birkaç ay öncesine kadar yapay zeka ile didişerek çalışıyorduk. Şimdi sadece istediğimiz sonucu tarif ediyoruz ve günlerce uğraşmamız gereken bir iş birkaç dakika içinde bitmiş hale geliyor. İnanılmaz! Ancak, özellikle ücretsiz versiyonları kullanan çoğumuzun zihnindeki yapay zeka hâlâ 2023’ün özgüvenli ama yanlış cevaplar veren hali. Oysa son bir yılda bazısı arada tembellik yapsa da modeller genel olarak daha iyi yazmaya ve daha iyi akıl yürütmeye başladı.
Üstelik bu iyileşme daha da hızlandı. Çünkü yapay zeka artık kendisini geliştirme süreçlerine de yardım ediyor ve bu da ivmelenmeyi artırıyor. Yani modeller arası yarışta gelişme hızı sadece daha fazla veri, daha fazla para, daha fazla çip meselesi olmanın ötesinde artık. Yapay zeka ölçekleniyor ve geliştirilen zeka kendi zekasını geliştirmeye katılıyor.
Bireyler olarak bizlerin her gün, en az bir saatimizi bu araçlarla gerçek işimizi daha iyi yapmayı denyimlememiz ve gelişen imkanları her gün yeniden keşfedip becerilerinizi geliştirmeye devam etmemiz mecburi. Sadece bir raporu daha hızlı yazmak değil mesele. İşimiz hangi kısmının artık otomatikleştiğini, hangi kısmında insanın hesap verebilirliğinin ve sorumluluğunda devam edeceğini takip etmek gerek.
Bir de fırsat tarafı var. Mahalledeki küçük bir işletmenin bile, daha önce yalnızca büyük şirketlerin yapabildiği analizleri yapabilmesi, bir öğrencinin kişisel bir eğitmenle çalışır gibi çalışabilmesi, bir fikrin prototipe dönüşme maliyetinin düşmesi. Yani bu dalga sadece iş ve istihdamı eksiltmiyor, giriş kapılarını da açıp, rekabeti ve yeni küçük işletmeler kurulmasını hızlandırıyor.
Belki de yeni dönemin korkutucu istihdam senaryolarının ilacı, herkesin bu yeteneklerle yeni mikro işletmeler ile eskiden olduğundan daha büyük ölçekli değerler üretebilir hale gelmesi. Üretilen bu yaygın değerin kritik kaynağı GenAI oldukça bu değerin aslan payı merkeze transfer edilmeye devam edecek. Bu da büyük sorun.
Devletler, hele Türkiye gibi belirli bir ölçeğin üstündeki ülkeler kendi GenAI altyapılarını ne olursa olsun geliştirmek zorunda. Elektrik keşfedilmiş, elektrik motoru sanayiye gelmiş ancak elektrik sadece dünyada 2-3 ülkede üretilebiliyor gibi bir senaryonun çok daha beteri ile karşı karşıyayız.
Bilgi ve beceri olarak YZ insanı çoktan ve büyük ölçüde geçti. Kalan alanlar varsa onlarda da kısa zamanda geçecek. İnsanların şirketlerini, eğitimini ve adalet duygusunu bu hıza ayak uydurması ve ülkelerin küresel bağımlılık ilişkisini yönetmeleri yeni dönemin temel meseleleri.
No responses yet