Avrupa’nın yapay zeka yarışında ABD’yi bire bir taklit eden bir rota izlemesi pek mümkün görünmüyor. Bunun nedeni yalnızca sermaye ve bulut altyapısındaki ölçek farkı değil. Avrupa’nın kurumsal yapısı, düzenleme geleneği ve sanayi tabanı da onu farklı bir çizgiye itecektir. Bu yüzden Avrupa’nın, kendi OpenAI firmasını yaratmaya dayalı tek merkezli bir model yerine, daha dağıtık ve kamusal niteliği daha güçlü bir yapay zeka düzenine yönelmesi muhtemel.

Bu yönelimin temeli ortak hesaplama kapasitesinin kurumsallaşması olabilir. Tek tek ülkelerin ya da şirketlerin ayrı ayrı pahalı eğitim kümeleri kurmasındansa, Avrupa düzeyinde paylaşılabilir hesaplama altyapısı havuzları, kamu destekli eğitim erişimi ve araştırma ile sanayiyi aynı altyapıda buluşturan yapılar öne çıkabilir. Avrupa’nın yarışa yalnızca ölçek mantığıyla değil, erişimi kolektif hale getiren kurumsal modellerle girmesi daha gerçekçi görünüyor.

Kıtanın donanım kadar yazılım katmanına da ağırlık vermesi beklenebilir. Çünkü Avrupa’nın eksiği sadece çip üretmek değil; bu çipleri çalıştıracak yazılım, araç ve altyapıyı da tam kuramamış olması. Derleyiciler, kütüphaneler, eğitim araçları, model sıkıştırma teknikleri ve farklı donanımlarda çalışabilen optimizasyon katmanları olmadan alternatif çipler tek başına rekabet yaratmıyor. Bu nedenle Avrupa’nın araştırma programlarını giderek daha fazla endüstriyel araç zincirlerine, satıcı firma bağımsız (vendor-neutral) yazılım katmanlarına ve taşınabilirlik sorununa yöneltmesi şaşırtıcı olmaz.

Herkesin indirip kendi ihtiyacına göre uyarlayabildiği yapay zeka modelleri ve bu modellerin etrafında oluşan açık araçlar da Avrupa için önemli bir alan. Kıtanın, kapalı temel modellerin karşısına aynı türden kapalı devler çıkarması zor görünüyor. Buna karşılık açık modelleri eğiten, ince ayar yapan, sektörlere uyarlayan ve kamu kullanımına açan bir ekosistemi büyütme ihtimali daha yüksek. Avrupa’nın göreli avantajı da burada şekillenebilir.

Uygulamalar tarafında ise daha belirgin bir Avrupa hattı oluşabilir. Büyük ölçekli eğitimde ABD ve Çin’le aynı hızda yarışmak zor olsa da, çıkarım, edge AI, enerji verimli yapay zeka ve düzenlemeye uyumlu kurumsal sistemler alanında Avrupa daha güçlü bir konum alabilir. Sağlık, mobilite, sanayi, kamu yönetimi ve savunma gibi alanlarda yerel uygulama/çıkarım kapasitesi kurmak, AB için daha gerçekçi bir yönelim gibi görünüyor.