Pek \u00e7ok alan\u0131ndaki yayg\u0131n tart\u0131\u015fmalarda giderek yerle\u015fen bir anlay\u0131\u015f var: \u201cTecr\u00fcbe etmediysen konu\u015fma.\u201d \u0130lk bak\u0131\u015fta makulm\u00fc\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc sahaya hi\u00e7 de\u011fmeden re\u00e7ete da\u011f\u0131tan, bedel \u00f6demeden ahkam kesen bir anlay\u0131\u015f ger\u00e7ekten yorucu.<\/p>\n\n\n\n
Fakat bu refleks h\u0131zla ba\u015fka bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor: akademisyenleri ve di\u011fer entelekt\u00fcelleri kategorik olarak d\u0131\u015flayan, d\u00fc\u015f\u00fcnerek birtak\u0131m sonu\u00e7lara varmay\u0131 ba\u015ftan gayrime\u015fru ilan eden, deneme yan\u0131lma d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015fekilde \u00f6\u011frenemeyen bir kestirme kolayc\u0131l\u0131k. Sonu\u00e7ta tart\u0131\u015fma i\u00e7erikten kimli\u011fe kay\u0131yor. Arg\u00fcmanlar\u0131n do\u011frulu\u011fu yerine konu\u015fan\u0131n biyografisi yarg\u0131lan\u0131yor. Oysa bilgi, tek bir kaynaktan \u00fcremez. Tecr\u00fcbe \u00f6nemlidir ama tecr\u00fcbe tek ba\u015f\u0131na me\u015fruiyet belgesi ve do\u011fruluk sertifikas\u0131 de\u011fildir. \u00d6te yandan, akademik bilgi \u00f6nemlidir ama akademik \u00fcnvan da otomatik hakikat \u00fcretmez.<\/p>\n\n\n\n
Tecr\u00fcbenin de\u011ferini k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek de\u011fil derdim. Operasyonun s\u00fcrt\u00fcnmesi, riskin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, belirsizli\u011fin psikolojisi kitap sayfas\u0131ndan bire bir \u00f6\u011frenilmez. Ama tecr\u00fcbenin bir s\u0131n\u0131r\u0131 var: Bir olgunun bir halini tecr\u00fcbe eden, o olgunun her halini bilemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc tecr\u00fcbe \u00e7o\u011fu zaman kendi ko\u015fullar\u0131na g\u00f6m\u00fcl\u00fcd\u00fcr. \u00d6rneklemi dard\u0131r, se\u00e7ilim yanl\u0131d\u0131r, geriye d\u00f6n\u00fck hikayele\u015ftirmeye a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u201cBen yapt\u0131m, oldu\/olmad\u0131\u201d demek \u00e7o\u011fu zaman kendi ba\u011flam\u0131nda oldu\/olmad\u0131 demektir. Bu y\u00fczden tecr\u00fcbeyi mutlakla\u015ft\u0131rmak, yerel bir ya\u015fant\u0131y\u0131 evrensel yasaya \u00e7evirmeye kalkmakt\u0131r. Sosyal \u00f6\u011frenme ise tam tersine, tekil hikayeyi \u00e7o\u011fullukla s\u0131namay\u0131 gerektirir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fte entelekt\u00fcel emek burada k\u0131ymetli. Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak, mekanizmay\u0131 ay\u0131klamak, \u00fcretilen sonucun \u201cne zaman\/nerede ge\u00e7erli\u201d oldu\u011fu sorusunu g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmak. \u0130yi teori romantik genellemeyi k\u0131rar. \u0130yi ara\u015ft\u0131rma tekil tecr\u00fcbeyi kalibre eder.<\/p>\n\n\n\n
Ne var ki, akademi de bu konuda su\u00e7suz de\u011fil. Baz\u0131 akademisyenler ki\u015fisel kanaatlerini bilim diye tahkim edip \u00fcstten bir dille \u00f6\u011frencilerine ve hatta topluma dayatabiliyor. Sanki y\u00f6ntem, veri ve s\u0131n\u0131r ko\u015fullar\u0131 yokmu\u015f gibi kesin h\u00fck\u00fcmlere varabiliyor. Bilim ad\u0131na konu\u015fur gibi yaparak s\u00f6ylediklerine ba\u015fkalar\u0131ndan gelebilecek itiraz\u0131 pe\u015finen gayrime\u015fru say\u0131yor. Bu tav\u0131r, sahadaki ku\u015fkuyu b\u00fcy\u00fct\u00fcyor ve anti-entelekt\u00fcel \u00f6fkeyi besliyor. Bilim, unvan de\u011fil y\u00f6ntemdir. Kanaatler de, kimin kanaati olurlarsa olsunlar, bulgu veya bilgi de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Dolay\u0131s\u0131yla mesele tecr\u00fcbe\u2013teori kavgas\u0131 de\u011fil. \u0130ddian\u0131n standard\u0131. Kim konu\u015fursa konu\u015fsun: dayana\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylesin, kapsam\u0131n\u0131 \u00e7izsin, s\u0131n\u0131r ko\u015fullar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k etsin, bedeli kimin \u00f6deyece\u011fini saklamas\u0131n. Tecr\u00fcbe, teoriyi romantizmden, teori de tecr\u00fcbeyi a\u015f\u0131r\u0131 genellemeden korur. Bu denge kuruldu\u011funda, ne teorinin ve d\u00fc\u015f\u00fcnmenin kaba bir \u015fekilde d\u0131\u015flanmas\u0131 kal\u0131r ne de bilim ad\u0131na kibirli tahakk\u00fcm kurma \u00e7abalar\u0131. Daha az slogan, daha \u00e7ok tart\u0131\u015fma gerek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pek \u00e7ok alan\u0131ndaki yayg\u0131n tart\u0131\u015fmalarda giderek yerle\u015fen bir anlay\u0131\u015f var: \u201cTecr\u00fcbe etmediysen konu\u015fma.\u201d \u0130lk bak\u0131\u015fta makulm\u00fc\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc sahaya hi\u00e7 de\u011fmeden re\u00e7ete da\u011f\u0131tan, bedel \u00f6demeden ahkam kesen bir anlay\u0131\u015f ger\u00e7ekten yorucu. Fakat bu refleks h\u0131zla ba\u015fka bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor: akademisyenleri ve di\u011fer entelekt\u00fcelleri kategorik olarak d\u0131\u015flayan, d\u00fc\u015f\u00fcnerek birtak\u0131m sonu\u00e7lara varmay\u0131 ba\u015ftan gayrime\u015fru ilan eden, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,41],"tags":[],"class_list":["post-2590","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-akademi-tr","category-pol-tr"],"yoast_head":"\n