Bir filiz giri\u015fimi (startup) herhangi bir giri\u015fimden ay\u0131ran y\u00fcksek h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcme ile ilgili inan\u0131l\u0131r ve i\u015flemeye ba\u015flam\u0131\u015f bir plana sahip olmas\u0131d\u0131r. Bir filiz giri\u015fimin giderek artan de\u011ferlemelerle yat\u0131r\u0131m alabilmesi i\u00e7in normal b\u00fcy\u00fcme h\u0131zlar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde b\u00fcy\u00fcme g\u00f6sterebilmesi ve \u00f6l\u00e7eklenebilmesi gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bir filiz giri\u015fim ancak y\u00fcksek h\u0131zda b\u00fcy\u00fcmeyi ger\u00e7ekle\u015ftirip ad\u0131m ad\u0131m \u00f6l\u00e7eklenebilirse, de\u011ferlemesi de buna ba\u011fl\u0131 olarak h\u0131zla art\u0131yor. Erken a\u015fama yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 da b\u00f6ylece hisselerinin de\u011ferini katlayarak kendilerinden sonra gelen yat\u0131r\u0131mc\u0131lara veya giri\u015fimi ileride sat\u0131n almak isteyen b\u00fcy\u00fck sermaye \u015firketlerine sat\u0131p para kazanabiliyorlar \u00d6zellikle erken a\u015famada yat\u0131r\u0131m yapan yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 yat\u0131r\u0131mlar, i\u015fin do\u011fas\u0131 gere\u011fi, \u00e7o\u011funlukla batt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ancak ba\u015far\u0131l\u0131 birka\u00e7 yat\u0131r\u0131m, getirdikleri y\u00fcksek \u00e7arpanlarla toplam portf\u00f6y\u00fc kara ge\u00e7irebiliyorlar.<\/p>\n\n\n\n
Burada dikkat edilmesi gerken, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n o giri\u015fimin da\u011f\u0131taca\u011f\u0131 kar pay\u0131ndan hissedar olarak para kazanmak amac\u0131n\u0131n olmamas\u0131. Hatta bir filiz giri\u015fimin kar pay\u0131 da\u011f\u0131tmas\u0131 de\u011fil t\u00fcm paras\u0131n\u0131 daha da b\u00fcy\u00fcmeye harcamas\u0131 istenir. B\u00f6ylece, giri\u015fimin \u00e7ok b\u00fcy\u00fcy\u00fcp belirli bir pazar segmentinde adeta d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda avantaj yakalamas\u0131yla, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar gelecekte kazan\u0131lacak paran\u0131n hikayesi anlatarak hisselerini bir ba\u015fkas\u0131na y\u00fcksek fiyattan sat\u0131p kara ge\u00e7ebilir. Bu nedenle yat\u0131r\u0131mc\u0131lar daha ba\u015ftan, bu giri\u015fim nas\u0131l b\u00fcy\u00fcr, nas\u0131l \u00f6l\u00e7eklenir diye de\u011ferlendirmeler yaparak yat\u0131r\u0131m karar\u0131n\u0131 verirler. Bu yaz\u0131n\u0131n ana konusu olan \u201c\u00f6l\u00e7eklenme\u201d tabiri de esasen b\u00fcy\u00fcmeyi a\u015fan bir anlam ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6ncelikle b\u00fcy\u00fcme ve \u00f6l\u00e7eklenme kendili\u011finden, veya \u015fans eseri olan durumlar de\u011fildir. Yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda da belirtti\u011fim gibi, bir giri\u015fimin hedefledi\u011fi i\u015f modeli ve ald\u0131\u011f\u0131 y\u00f6netsel kararlarla nas\u0131l h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcy\u00fcp \u00f6l\u00e7eklenece\u011fine ili\u015fkin bir dizi plan yapm\u0131\u015f olmas\u0131 gerek. Giri\u015fimin nas\u0131l \u00f6l\u00e7eklenece\u011fi sorusunun yan\u0131t\u0131 olan bu planlar\u0131 da yat\u0131r\u0131m alma s\u00fcrecinde yat\u0131r\u0131mc\u0131ya anlat\u0131p tart\u0131\u015fmak gerekir. Zaten, bir giri\u015fimci potansiyel yat\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131 ile \u015firketin nas\u0131l b\u00fcy\u00fct\u00fclece\u011fini tart\u0131\u015fm\u0131yorsa, yat\u0131r\u0131mc\u0131 giri\u015fimcinin ba\u015farabildi\u011fi b\u00fcy\u00fcmeyi daha da yukar\u0131 ta\u015f\u0131m\u0131yorsa, o zaman sadece pastan\u0131n nas\u0131l b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fclece\u011fini tart\u0131\u015f\u0131yorlar demektir. B\u00f6yle bir durumda o yat\u0131r\u0131mc\u0131 ile giri\u015fimcinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n \u00e7eli\u015fmemesi imkans\u0131z olur. Halbuki giri\u015fimci ve yat\u0131r\u0131mc\u0131 \u015firketi birlikte nas\u0131l b\u00fcy\u00fcteceklerinde anla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, her iki taraf da daha fazla kazand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7\u0131karlar ortak hale geliyor, art\u0131k ayn\u0131 tarafta oluyorlar.<\/p>\n\n\n\n
Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar, b\u00fcy\u00fcyen bir erken a\u015fama giri\u015fimin \u00f6l\u00e7eklenebilir olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in \u00f6ncelikle giri\u015fimin kendisini i\u00e7inde tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 pazar\u0131n ne kadar b\u00fcy\u00fck oldu\u011funa bak\u0131yorlar. Giri\u015fim hedef pazar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irse bile (ki bu muhtemelen hi\u00e7bir zaman m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r) ula\u015faca\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fck i\u015ftah uyand\u0131racak seviyede olmayabilir. Bir giri\u015fim \u00f6l\u00e7eklenebilir say\u0131lmak i\u00e7in h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcmeyi uzun bir s\u00fcre destekleyecek kadar b\u00fcy\u00fck, tercihen global bir pazar\u0131n i\u00e7inde olmal\u0131. Haz\u0131rlanan i\u015f plan\u0131 da g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir \u015fekilde bu pazar\u0131 nas\u0131l hedeflendi\u011fini g\u00f6stermeli. Yoksa, ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilen iyi bir giri\u015fim yat\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n b\u00f6yle bir giri\u015fime yat\u0131r\u0131m yapmayaca\u011f\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebiliriz. Bu niteliklere sahip olmayan bir yat\u0131r\u0131mc\u0131m\u0131n yat\u0131r\u0131m yapmas\u0131n\u0131 da, ileride \u00e7\u0131kacak problemler nedeniyle en ba\u015fta giri\u015fimci istememelidir.
\u00d6l\u00e7eklenmeye ili\u015fkin bak\u0131lan bir di\u011fer fakt\u00f6r kurucular. Kurucu ekip b\u00f6yle bir b\u00fcy\u00fcmeyi ger\u00e7ekle\u015ftirip y\u00f6netebilecek nitelik ve deneyimde insanlar mi? Tecr\u00fcbeleri, birlikte \u00e7al\u0131\u015fma ge\u00e7mi\u015fleri nas\u0131l? \u00d6zellikle tek kuruculu giri\u015fimlerin, y\u00fcksek h\u0131zda b\u00fcy\u00fcmeyi ger\u00e7ekle\u015ftirmesi ve y\u00f6netmesi zor olarak de\u011ferlendirilir. Giri\u015fimin tek kuruculu olmas\u0131, yeterli y\u00f6netim ekibine sahip olmamas\u0131, i\u015flevsel bir dan\u0131\u015fma kurulunun olmamas\u0131 o giri\u015fimin \u00f6l\u00e7eklenmeyece\u011fini g\u00f6sterebilir.<\/p>\n\n\n\n
Giri\u015fim b\u00fcy\u00fcrken kurucular pazarla ve m\u00fc\u015fteriyle mi u\u011fra\u015facak, \u015firketin hedeflenen \u00fcr\u00fcn veya servisi d\u00fczg\u00fcn \u00fcretebilmesiyle mi, bunun i\u00e7in i\u015f ortaklar\u0131 ve payda\u015flar\u0131n y\u00f6netimiyle mi, yat\u0131r\u0131mc\u0131dan gelen paran\u0131n do\u011fru \u00f6nceliklere harcanmas\u0131, bunun d\u00fczg\u00fcn bir bi\u00e7imde raporlanmas\u0131, para bitmeden yeni yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n ilgisinin \u00e7ekilmesi ve b\u00f6ylece de\u011ferlemenin art\u0131p \u00f6nceki yat\u0131r\u0131mc\u0131lar dahil herkesin memnun olmas\u0131yla m\u0131? Giri\u015fimci i\u015fine k\u0131rm\u0131z\u0131 bir pelerinle u\u00e7arak gelip gitse ve g\u00f6\u011fs\u00fcnde \u201cS\u00fcper\u201d yazsa bile, b\u00fct\u00fcn bu becerilere sahip olan bir ki\u015finin olmas\u0131, bu ki\u015finin 7×24 s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7evresinde, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybetmeden, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir bi\u00e7imde bu i\u015fleri y\u00fcr\u00fctmesi imkans\u0131z. Dolay\u0131s\u0131yla, belirli bir a\u015famaya kadar \u015firketi ta\u015f\u0131yabilecek deneyim ve adanm\u0131\u015fl\u0131\u011fa sahip, tercihen birlikte \u00e7al\u0131\u015fma tecr\u00fcbesi olan bir kurucu ekip \u00f6l\u00e7eklenme i\u00e7in gerekli. Kurucular\u0131n yetkinlikleriyle uyumlu bir g\u00f6rev b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, i\u015fleyen bir tak\u0131m yap\u0131s\u0131 ve iyi bir hukuk\u00e7u taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nm\u0131\u015f bir ortaklar s\u00f6zle\u015fmesinin kurucularca imzalanm\u0131\u015f olmas\u0131 da \u015fart. Ayr\u0131ca, \u015firkete profesyonel y\u00f6neticiler dahil edildi\u011finde, bunlar\u0131n klasik \u201ckurumsal\u201d \u015firketlerle filiz giri\u015fimler aras\u0131ndaki farklar\u0131 kavram\u0131\u015f, b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin kal\u0131plar\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnmekten s\u0131yr\u0131lm\u0131\u015f ki\u015filer olmas\u0131 da \u00e7ok \u00f6nemli. Aksi takdirde bu ki\u015filer \u015firketi b\u00fcy\u00fctmek yerine maliyetleri ve \u015firketin ihtiya\u00e7lar\u0131yla uyumsuz al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131yla giri\u015fimci \u015firketin sonunu da getirebilirler.<\/p>\n\n\n\n
Yukar\u0131da sayd\u0131\u011f\u0131m \u015fartlar\u0131n yerine gelmesi gerekliyse de, bunlar \u015firketi b\u00fcy\u00fctmeye yetmeyecektir. Ba\u015fta belirtti\u011fim gibi, mutlaka b\u00fcy\u00fcmeyi h\u0131zland\u0131racak bir yarat\u0131c\u0131 akl\u0131n da i\u015f plan\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015f olmas\u0131 gerekir. Pazarlama veya sat\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015firketin performans\u0131n\u0131 s\u0131\u00e7ratacak nas\u0131l bir altyap\u0131, nas\u0131l bir ekip, kurmak gerek? D\u00fcnya devi bir firmadan transfer edilecek ve sahip oldu\u011fu m\u00fc\u015fteri ili\u015fkilerini getirecek bir sat\u0131\u015f m\u00fcd\u00fcr\u00fc? Internet \u00fczerinde sat\u0131\u015f sistemati\u011fi kurmay\u0131 \u00e7ok iyi bilen bir pazarlama dan\u0131\u015fman\u0131? Bir rakibin sat\u0131n al\u0131nmas\u0131? B\u00fcy\u00fcme nas\u0131l ve neden h\u0131zlanacak, nas\u0131l devam edecek. Buna dair nesnel ve agresif planlar olmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Bir giri\u015fimin bu gibi agresif aksiyonlarla b\u00fcy\u00fctmeye giri\u015fimcilik \u00e7evrelerinde \u201cpara yakmak\u201d deniyor. \u015eirket para yaka yaka, kocaman kocaman b\u00fcy\u00fcyor. D\u00fcnyada faizlerin y\u00fckselmesi ile para daha k\u0131ymetli hale geldi\u011fi i\u00e7in g\u00fcn\u00fcm\u00fczde para yakabilmek daha da zorla\u015fsa da, do\u011fru para harcamas\u0131n\u0131 bilerek iddial\u0131 hedeflere ula\u015fabilene ve bunu g\u00f6sterebilene yakacak para hala var.<\/p>\n\n\n\n
Bir giri\u015fim para yak\u0131p yine de hedeflerini yakalayam\u0131yorsa bu \u00e7ok b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131. Giri\u015fim, para yakmadan b\u00fcy\u00fcyorsa, asl\u0131nda o bile s\u0131k\u0131nt\u0131. Belki para yaksa daha \u00e7ok b\u00fcy\u00fcyecekti. Para yakmayay\u0131m diye, yat\u0131r\u0131m almadan daha fazla gideyim, daha az yat\u0131r\u0131m alay\u0131m diye ka\u00e7\u0131r\u0131lan b\u00fcy\u00fcme f\u0131rsatlar\u0131 ne kadar b\u00fcy\u00fck? Bu y\u00fczden giri\u015fim potansiyelinden daha az b\u00fcy\u00fcyorsa, olas\u0131 rakip(ler) aradaki fark\u0131 kapat\u0131p o giri\u015fimin pazara hakim olmas\u0131n\u0131 engelleyebilir hatta o giri\u015fimi ge\u00e7ebilir. Bu durumda giri\u015fim iileride ula\u015faca\u011f\u0131 de\u011ferlemeden milyonlarca dolar kaybediyor olabilir. Mevcut yat\u0131r\u0131mc\u0131 da de\u011ferleme daha az artaca\u011f\u0131 i\u00e7in kayba u\u011fruyor olabilir. Para yakmamak, yakacak yat\u0131r\u0131m\u0131 bulamamak y\u00fcz\u00fcnden, o giri\u015fimden h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyen bir rakip yak\u0131n gelecekte o giri\u015fimi g\u00f6receli olarak d\u00fc\u015f\u00fck bir de\u011ferleme ile sat\u0131n alabilir. Giri\u015fim erken emeklili\u011fe ayr\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n
Giri\u015fim \u00f6yle veya b\u00f6yle b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Peki \u00f6l\u00e7eklendi mi? B\u00fcy\u00fcrken birim \u00fcretim maliyetleri \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fc\u015fmediyse \u00f6l\u00e7eklenemedi. \u0130ktisatta \u00f6l\u00e7ek ekonomisi denen yap\u0131ya ula\u015fmak, yani \u00f6l\u00e7ek sayesinde olu\u015fan avantajlar\u0131 kullanarak birim maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcrmek de\u011ferleme ve rekabet i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli. \u00d6l\u00e7eklenme sayesinde bir giri\u015fim pazara daha sonra girecek muhtemel rakiplere kar\u015f\u0131 bir giri\u015f engeli kurmu\u015f ve \u00f6nemli bir rekabet avantaj\u0131 yaratm\u0131\u015f olur. K\u0131sacas\u0131 \u00f6l\u00e7eklenme i\u00e7in (1) Giri\u015fimin, ana maliyeti yaratan temel teknoloji \u00fczerinde geli\u015ftirme ve iyile\u015ftirme yapabilecek kontrol\u00fc olmal\u0131. (2) B\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e \u00f6l\u00e7e\u011fini konsolide ederek sat\u0131nalma dahil t\u00fcm operasyonlarda etkinlik art\u0131r\u0131lmal\u0131. (3) Etkin bir y\u00f6netim yap\u0131s\u0131 olu\u015fturarak, bir yandan her ay \u00e7ok say\u0131da \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 i\u015fe al\u0131rken, ortak bir k\u00fclt\u00fcr \u00fcretip (s\u00f6ylemesi kolay) \u00e7al\u0131\u015fan devir h\u0131z\u0131 y\u00fcksek olmayan, \u00f6\u011frenmeye a\u00e7\u0131k ve istekli bir \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131 kurulmal\u0131. Bir giri\u015fim ancak b\u00f6yle \u00f6\u00e7eklenebilir. B\u00f6yle bir giri\u015fime de herkes yat\u0131r\u0131m yapmak ister. De\u011ferleme artar.<\/p>\n\n\n\n
Bir filiz giri\u015fimi (startup) herhangi bir giri\u015fimden ay\u0131ran y\u00fcksek h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcme ile ilgili inan\u0131l\u0131r ve i\u015flemeye ba\u015flam\u0131\u015f bir plana sahip olmas\u0131d\u0131r. Bir filiz giri\u015fimin giderek artan de\u011ferlemelerle yat\u0131r\u0131m alabilmesi i\u00e7in normal b\u00fcy\u00fcme h\u0131zlar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde b\u00fcy\u00fcme g\u00f6sterebilmesi ve \u00f6l\u00e7eklenebilmesi gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bir filiz giri\u015fim ancak y\u00fcksek h\u0131zda b\u00fcy\u00fcmeyi ger\u00e7ekle\u015ftirip ad\u0131m ad\u0131m \u00f6l\u00e7eklenebilirse, de\u011ferlemesi de buna ba\u011fl\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-2568","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"yoast_head":"\n