![\"\"](\"https:\/\/deniztuncalp.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/startup-1024x688.png\")
<\/figure>\n\n\n\n\u2022 Ekosistemi de\u011fer yaratmada en \u00e7ok etkileyen isim olarak g\u00f6sterilmenizin sizce nedenleri neler? Bu anlamda size en \u00e7ok gurur veren etkinizin, ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131n, yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131z\u0131n ne oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Yakla\u015f\u0131k 25 y\u0131ld\u0131r giri\u015fimcilik ortam\u0131nday\u0131m. Bu y\u0131llar boyunca, olu\u015fan ve b\u00fcy\u00fcyen giri\u015fimcilik ekosisteminde giri\u015fimci, m\u00fc\u015fteri, kurumsal firma y\u00f6neticisi, yat\u0131r\u0131mc\u0131, ko\u00e7 ve mentor gibi pek \u00e7ok farkl\u0131 rolde bulundum. B\u00f6ylece masan\u0131n her taraf\u0131n\u0131 deneyimleme imkan\u0131m oldu. Bu s\u00fcre\u00e7te, bir teknoloji giri\u015fimi kurdum, bunu hizmet \u015firketinden, h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyebilecek bir \u00fcr\u00fcn \u015firketine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fcm. Yat\u0131r\u0131m ald\u0131m, i\u015fi b\u00fcy\u00fctt\u00fcm. Sonra beklenmedik bir ekonomik krizde batt\u0131m. Batan giri\u015fimimi pivot edip kriz ge\u00e7ince yeniden kurdum. Bu sefer i\u015fi daha da b\u00fcy\u00fctt\u00fcm, satt\u0131m. Kazand\u0131\u011f\u0131m parayla melek yat\u0131r\u0131m yapt\u0131m. B\u00fcy\u00fck kurumsal firmalarda i\u015f geli\u015ftirme ve giri\u015fimcilikle ilgili rollerde y\u00f6netici olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Akademisyen olarak giri\u015fimcilik ekosisteminin niteli\u011fi ve i\u015fleyi\u015fi ile ilgili ara\u015ft\u0131rmalar yapt\u0131m. Halen de doktora \u00f6\u011frencilerimle birlikte bu alanda \u00f6nemli ara\u015ft\u0131rmalar yapmaya devam ediyoruz.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye tarihsel olarak sermaye birikimi sorunu ve tasarruf a\u00e7\u0131\u011f\u0131 olan, kalk\u0131nmas\u0131n\u0131 bor\u00e7lanarak finanse eden, k\u00f6yden kente g\u00f6\u00e7e dayal\u0131 kentle\u015fme ile \u00fcretim ve t\u00fcketimi art\u0131rarak b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f bir \u00fclke. D\u00f6nemsel olarak \u00f6nemli b\u00fcy\u00fcme grafikleri \u00e7izen bir \u00fclkeyiz ancak uluslararas\u0131 sermaye \u00fclkemizde uzun yerine daha \u00e7ok k\u0131sa vadeli yat\u0131r\u0131mlarda ve geleneksel end\u00fcstrilerde pozisyon almay\u0131 tercih ediyor.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye giri\u015fimcilik ekosistemi, 10 y\u0131l \u00f6ncesine g\u00f6re \u00e7ok iyi bir konumda. Bu geli\u015fmenin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmesi i\u00e7in en \u00f6nemli hayalim, \u0130stanbul\u2019un yan\u0131 s\u0131ra belirli dikeylerde \u00f6zelle\u015fmi\u015f yerel ekosistemlerin geli\u015fmesi. Ankara elbette kendine has bir b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011fe sahip. \u0130zmir ekosistemi de bir s\u00fcredir b\u00fcy\u00fcmeye ba\u015flad\u0131. Ben de \u0130T\u00dc\u2019deki \u00f6\u011fretim \u00fcyesi g\u00f6revimin yan\u0131 s\u0131ra \u0130zmir Y\u00fcksek Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nde kurulan bir kulu\u00e7ka merkezinin dan\u0131\u015fma kurulunda yer alarak bu geli\u015fime katk\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. \u00d6zetle, teknoparklarla yerelde filizlenmeye ba\u015flayan Antalya, Bursa, Eski\u015fehir, Gaziantep, Kayseri, Mersin, Mu\u011fla, Samsun gibi giri\u015fim ekosistemlerinin, bu yerlerin kendilerine \u00f6zg\u00fc, g\u00fc\u00e7l\u00fc alanlar\u0131nda derinle\u015ferek geli\u015fmesi, T\u00fcrkiye giri\u015fimcilik ekosisteminin geli\u015fmesine \u00e7ok \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flayabilir. B\u00f6ylece, \u0130stanbul da, bu yerel ekosistemlerden beslenen \u00f6l\u00e7e\u011fi ve teknoloji odakl\u0131 i\u015fg\u00fcc\u00fc ile hem bu \u015fehirlerin, hem de d\u00fcnyan\u0131n bu b\u00f6lgesindeki di\u011fer \u00fclkelerin giri\u015fimcilik i\u00e7in hedefledi\u011fi global merkezlerden birisi haline gelebilir.<\/p>\n\n\n\n Startup dergisi, yapt\u0131\u011f\u0131 y\u0131ll\u0131k StartupClub oylamas\u0131 ile, beni T\u00fcrkiye Giri\u015fimcilik Ekosistemi’nin en etkili 5 liderinden birisi (hatta ikincisi) se\u00e7ti. Efsane giri\u015fimci ve yat\u0131r\u0131mc\u0131larla ayn\u0131 listeyi payla\u015fmaktan \u00e7ok mutluyum. Dergi, bu say\u0131s\u0131na haz\u0131rl\u0131k i\u00e7in bir tak\u0131m sorular sorup yan\u0131tlar alm\u0131\u015ft\u0131. Derginin bas\u0131l\u0131 say\u0131s\u0131na girmemi\u015f olsa da, sorular\u0131 ve yan\u0131tlar\u0131m\u0131 burada payla\u015fmak istedim. \u2022 Ekosistemi de\u011fer yaratmada […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2237,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-2235","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekosistem-tr"],"yoast_head":"\n
<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Son y\u0131llarda melek yat\u0131r\u0131mc\u0131larla giri\u015fimcileri bir \u00e7ok defa bir araya getirdim. Aralar\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 \u00e7\u00f6zmelerine, yat\u0131r\u0131m s\u00f6zle\u015fmelerinde \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 ortakla\u015ft\u0131rmalar\u0131na katk\u0131lar\u0131m oldu. Filiz giri\u015fim (startup) i\u015finin finansal mekani\u011fini bilmeyen erken d\u00f6nem yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n giri\u015fimlerin b\u00fcy\u00fcmesine engel olan, y\u00fcksek oranda hisse almak, giri\u015fimi kontrol etmek gibi al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeleri i\u00e7in giri\u015fimcilerle birlikte m\u00fccadele ettim. T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6nde gelen bir kulu\u00e7ka merkezini neredeyse s\u0131f\u0131rdan d\u00fcnyan\u0131n say\u0131l\u0131 kulu\u00e7ka merkezlerinden birisi konumuna ula\u015fmas\u0131na kadar T\u00fcrkiye\u2019nin en nitelikli ekiplerinden biriyle birlikte geli\u015ftirdim. Sonu\u00e7ta bu 25 y\u0131l i\u00e7erisinde y\u00fczler, hatta binler mertebesinde giri\u015fime \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde dokunma imkan\u0131m oldu. Giri\u015fimcilik ekosisteminin olu\u015fup geli\u015fmesi s\u00fcrecinde, \u201c-m\u0131\u015f gibi yapmadan sahici olmak\u201d ve \u201cher durumda giri\u015fimcinin \u00e7\u0131kar\u0131ndan yana durmak\u201d anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 hep hayata ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. San\u0131yorum ve umuyorum ki, bu yakla\u015f\u0131mlar kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m giri\u015fimci ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131nda da yank\u0131 buldu.<\/p>\n\n\n\n
\u2022 T\u00fcrkiye\u2019de startup ekosisteminin bug\u00fcn i\u00e7inde bulundu\u011fu durumu nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?
<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Dolay\u0131s\u0131yla, \u0130stanbul\u2019un giri\u015fimcilik ekosistemi ile, misal, Berlin\u2019in giri\u015fimcilik ekosistemi ayn\u0131 s\u00fcrede geli\u015fmi\u015f olsa da Berlin\u2019de \u00e7ok daha fazla uluslararas\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131 oldu\u011funu, bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Alman ve di\u011fer Avrupa Birli\u011fi sermayesinin daha fazla giri\u015fimciye akt\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun da giri\u015fimleri hem adet, hem de de\u011ferleme olarak \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde besledi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Sanayi ve Teknoloji Bakanl\u0131\u011f\u0131 bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131 kapatmak ve fon derinle\u015fmesini sa\u011flamak i\u00e7in TUB\u0130TAK TEYDEB, KOSGEB ve Kalk\u0131nma Ajanslar\u0131 eliyle Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile birlikte \u00e7ok \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, T\u00fcrkiye\u2019de son y\u0131llarda oyun sekt\u00f6r\u00fc ba\u015fta olmak \u00fczere baz\u0131 sekt\u00f6rler b\u00fcy\u00fck geli\u015fme g\u00f6sterdi. Burada uygulama d\u00fckkanlar\u0131 ve \u00e7evirimi\u00e7i pazarlama ile son kullan\u0131c\u0131ya ula\u015fma kabiliyetinin \u00f6nemli bir avantaj yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Al\u0131\u015f\u0131lageldik giri\u015fimlerimiz B2B modelde iken, oyun dikeyinde B2C giri\u015fimler \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar yakal\u0131yorlar. Ayr\u0131ca, T\u00fcrkiye\u2019de giri\u015fim \u00e7e\u015fitlili\u011fi d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok \u00fclkesinden daha ileride bir zenginlik g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019nin orta \u00f6l\u00e7ekli bir pazar olmas\u0131 pek \u00e7ok giri\u015fimciyi bug\u00fcne kadar ihracat\u0131 ikinci planda d\u00fc\u015f\u00fcnmeye itiyordu. Kurlardaki dalgalanma art\u0131k giri\u015fimcileri daha en ba\u015ftan ihracat pazarlar\u0131na g\u00f6re plan yapmak zorunda b\u0131rak\u0131yor. Ayr\u0131ca COVID-19 ile uzaktan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 sayesinde, art\u0131k T\u00fcrkiye\u2019deki giri\u015fimler, d\u00fcnya kalitesinde i\u015f yapabilen yaz\u0131l\u0131mc\u0131lara, geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler seviyesinde \u00fccret ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 vermek zorunda. Bunu sa\u011flamak i\u00e7in de giri\u015fimler i\u015flerini d\u00fcnya piyasalar\u0131nda yapmal\u0131 ve b\u00f6ylece bu maliyetleri kar\u015f\u0131layacak bir seviyede gelir elde etmeli ve yat\u0131r\u0131m \u00e7ekmeli. \u201cT\u00fcrkiye pazar\u0131n\u0131 bir bitirelim de, ihracata sonra bakar\u0131z\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 bir daha hat\u0131rlanmamak \u00fczere unutulmak zorunda.<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7 olarak, son y\u0131llarda T\u00fcrkiye\u2019de milyar dolar de\u011ferlemeli giri\u015fimlerin g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flamas\u0131, hatta ilk 10 milyar dolar \u00fcst\u00fc giri\u015fimimizin ortaya \u00e7\u0131k\u0131p d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde b\u00fcy\u00fcmesi, yak\u0131n zamanda tohum a\u015famas\u0131nda bir oyun giri\u015fimimizin ald\u0131\u011f\u0131 erken a\u015fama yat\u0131r\u0131m tutar\u0131yla d\u00fcnyada rekor say\u0131labilecek seviyelere ula\u015fmas\u0131 \u00e7ok sevindirici geli\u015fmeler. Bu e\u011filimlerin artarak s\u00fcrmesi, bu firmalar\u0131 \u00fcreten ekosistemin de emsal bir derinli\u011fe gelmesi ile m\u00fcmk\u00fcn olabilir. 300-500 milyon dolar de\u011ferlemeli giri\u015fimlerimizin say\u0131s\u0131 \u00e7ok artmal\u0131 ki milyar dolar \u00fcst\u00fc de\u011ferlemeye sahip \u015firketlerin art\u0131\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilsin ve bu giri\u015fimler \u00e7evrelerinde t\u00fcm \u00fclke ekonomisini de\u011fi\u015ftirebilecek, teknolojiye ve bilgiye dayal\u0131, k\u00fcreselle\u015fmi\u015f bir katma de\u011fer d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc yaratabilsin. Bunun i\u00e7in elbette ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f (exit) ger\u00e7ekle\u015ftiren giri\u015fimcilerin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 kayna\u011f\u0131n ekosisteme yine yat\u0131r\u0131m olarak d\u00f6nmesi gerek.<\/p>\n\n\n\n
\u2022 Ekosisteme dair en b\u00fcy\u00fck hayaliniz nedir? Bu hayalinizin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde neler yapmay\u0131, ekosistemi \u00f6zellikle hangi ayakta ne \u015fekilde desteklemeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?
<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca, T\u00fcrkiye ekosistemi yat\u0131r\u0131ma ula\u015fma ve \u00f6l\u00e7eklenmede kendi se\u00e7kin h\u0131zland\u0131rma programlar\u0131n\u0131 yaratmal\u0131. \u00c7ok ba\u015far\u0131l\u0131 kulu\u00e7ka merkezlerimiz ve h\u0131zland\u0131rma programlar\u0131m\u0131z var. Ancak ekosistemde giri\u015fimci i\u00e7in programa girmesi \u00e7ok zor, \u00e7ok se\u00e7ici, ancak programa girince giri\u015fimciye \u00e7ok b\u00fcy\u00fck faydalar ve avantajlar sa\u011flayan, T\u00fcrkiye\u2019nin Y-Combinator\u2019u diyebilece\u011fimiz \u00fcst seviye programlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ben de \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde, baz\u0131 dikey uzmanl\u0131klar ta\u015f\u0131yan arkada\u015flar\u0131mla birlikte b\u00f6yle \u00f6zel bir program\u0131n haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisindeyim.<\/p>\n\n\n\n
Son olarak, T\u00fcrkiye\u2019de teknoloji s\u0131\u00e7ramas\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli roller g\u00f6rm\u00fc\u015f ve g\u00f6rmeye de devam eden teknoloji geli\u015ftirme b\u00f6lgelerinin, yani teknoparklar\u0131n derin teknolojilere do\u011fru uzmanl\u0131klar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmeleri gerekiyor. Salt yaz\u0131l\u0131m \u00fcretmek, belki teknoloji geli\u015ftirme b\u00f6lgeleri kanunun \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde Ar-Ge olarak an\u0131lmaya yetiyordu. Ancak d\u00fcnyada art\u0131k hem yaz\u0131l\u0131m tek ba\u015f\u0131na Ar-Ge say\u0131lmaya yetmiyor, hem de yaz\u0131l\u0131m i\u015fi neredeyse tamamen mekandan ba\u011f\u0131ms\u0131z hale geliyor. Bu nedenlerle, teknoparklar\u0131n da \u00fcniversitelerle daha entegre, derin teknolojilere \u00f6ncelik veren ve \u00fcniversitelerdeki ara\u015ft\u0131rma altyap\u0131lar\u0131ndan beslenerek rekabet\u00e7i teknolojik \u00fcr\u00fcnler \u00fcretebilen bir niteli\u011fe do\u011fru d\u00f6n\u00fc\u015fmesi gerekiyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"